De Europese Commissie zet twee grote handelsdossiers in de kijker: de partnerschapsovereenkomst met Mercosur (Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay) en de gemoderniseerde overeenkomst met Mexico. Samen creëren ze een van de grootste vrijhandelszones ter wereld. Maar wat betekent dat concreet voor Europa, en voor België?
Een markt met miljoenen consumenten
De overeenkomst met Mercosur opent de deur naar een markt van meer dan 295 miljoen consumenten. Voor de EU kan de export naar die landen met bijna 40% toenemen. Vooral sectoren met auto’s, machines, farmaceutische producten en textiel profiteren van de afbouw van de bestaande hoge invoertarieven (tot 35% op wagens, tot 20% op machines). Die tarieven verdwijnen niet meteen, maar worden geleidelijk afgebouwd om bedrijven in Mercosur de tijd te geven zich aan te passen.
Voor België is dit relevant: in 2024 bedroeg de uitvoer naar Mercosur o.a. €2,1 miljard aan chemie en farmaceutica, €700 miljoen aan machines en elektrische apparatuur, €371 miljoen aan transportmaterieel en €184 miljoen aan medische instrumenten. Op al die producten worden de huidige tarieven van 14–35% geleidelijk afgeschaft. Ook voor kunststof- en rubberproducten (€371 miljoen export in 2024) verdwijnen de invoerrechten.
Ook België kan daar zijn graantje van meepikken: onze machinebouwers, farmaceutische spelers en textielbedrijven krijgen makkelijker toegang tot deze markten. Voor veel kmo’s worden administratieve drempels verlaagd en procedures vereenvoudigd.
Agrovoeding in de kijker
Vandaag vertegenwoordigt de agrovoeding slechts 5% van de EU-export naar Mercosur, omdat tarieven tot 55% de markt bijna afsluiten. Voor België gaat het om €269 miljoen agrovoedingsuitvoer in 2024. Dankzij de overeenkomst verdwijnen veel van die barrières, wat nieuwe kansen schept.
Bovendien worden 14 Belgische streekproducten met geografische aanduiding beschermd, waaronder Fromage de Herve, Jambon d’Ardenne, Crémant de Wallonie, Beurre d’Ardenne, Pâté gaumais, Gentse azalea en Genever.
Tegelijk zijn er duidelijke beschermingsmechanismen: de invoerquota uit Mercosur blijven beperkt tot 99.000 ton rundvlees (1,5% van de EU-productie), 25.000 ton varkensvlees (0,1%) en 180.000 ton pluimvee (1,3%). Daarnaast zijn er stevige waarborgen ingebouwd om de interne markt te beschermen. De Commissie voorziet bovendien een veiligheidsnet van 6,3 miljard euro in de volgende Europese begroting om landbouwers te ondersteunen bij eventuele marktverstoringen.
Diensten en kmo’s
Ook Belgische dienstverleners profiteren. In 2023 bedroeg de uitvoer van diensten naar Mercosur €415 miljoen, vooral in zakelijke diensten (€143 miljoen), transport (€120 miljoen) en intellectuele eigendom (€58 miljoen). De overeenkomst opent bijkomende markten in o.a. financiële diensten, transport, digitale handel en milieu.
Voor Belgische kmo’s (96% van alle exporteurs) wordt het eenvoudiger om naar Mercosur te exporteren. De deal verlaagt kosten, vereenvoudigt certificeringen, opent toegang tot overheidsopdrachten en voorziet zelfs coördinatoren die exporteurs ondersteunen.
Mexico: tweede grote partner
Mexico is al jaren een belangrijke handelspartner van de EU, maar de modernisering van de overeenkomst opent extra deuren. Voor België zijn vooral de agrovoedingskansen interessant: kaas, varkensvlees, chocolade, wijn en appelen worden er nu vaak nog tegen tarieven tot 100% belast. Die verdwijnen.
Daarnaast zijn zowel Mexico als Mercosur belangrijke leveranciers van kritieke grondstoffen. Voor Belgische industrieën, denk aan chemie, staal en hightech, is dat een strategisch voordeel.
Bredere strategie
De Mercosur- en Mexico-deals passen in een bredere EU-strategie: handel diversifiëren, jobs ondersteunen en tegelijk duurzaamheid en strenge normen handhaven. Zo blijven de Europese regels voor voedselveiligheid volledig van kracht, worden importcontroles versterkt en werkt de EU aan een gelijker speelveld door strengere eisen te stellen rond het gebruik van pesticiden. Voor het eerst bevat een vrijhandelsakkoord ook bepalingen rond dierenwelzijn, zoals voorwaarden voor eieren en afspraken over een bredere dialoog.
Voor België is het vooral een kwestie van evenwicht: meer exportmogelijkheden voor industrie en agrovoeding, mét bescherming voor landbouw en kwaliteitsproducten.
Volgende stappen
De komende maanden moeten het Europees Parlement als de Raad de akkoorden nog goedkeuren. De Commissie mikt erop dat ze tegen eind 2026 in werking treden.
Meer informatie
Bijzonderheden
- Datum publicatie
- 3 september 2025
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België