Eenvoudig en doeltreffend, ook in de ruimte
Op dit moment bestaan er op het gebied van ruimtevaart tal van nationale wetten die op Europees niveau met elkaar botsen. Het gevolg: minder innovatie, een verzwakt Europa op internationale markten en meer kosten.
Met de Europese Ruimtevaartwet pakt de Commissie die uitdagingen aan: de wet vermindert administratieve lasten, beschermt ruimtelijke activa en creëert eerlijke en voorspelbare concurrentievoorwaarden voor bedrijven.
Een helder en geharmoniseerd kader op Europees niveau zorgt voor veiligheid, veerkracht en milieuaansprakelijkheid in de hele Unie. Het helpt tegelijkertijd bedrijven om te groeien en zaken te doen over de landsgrenzen heen.
Veiligheid, veerkracht, duurzaamheid
Het voorstel steunt op drie pijlers:
- Veiligheid: ruimtevervuiling en -verzadiging nemen steeds verder toe. De cijfers spreken voor zich: vandaag de dag bevinden zich 11.000 satellieten in een baan om de aarde; naar verwachting komen daar binnen tien jaar nog 50.000 bij. Ondertussen zweven er meer dan 128 miljoen brokstukken in de ruimte. Om botsingen en het ergste scenario (kettingreacties die sleutelbanen onbruikbaar maken en de toegang tot vitale satellietdiensten afsnijden) te vermijden, introduceert de EU-ruimtewetgeving maatregelen om de opvolging van ruimteobjecten te verbeteren en de productie van nieuw ruimteafval te beperken. Ook stelt ze eisen aan de veilige verwijdering van satellieten aan het einde van hun operationele levensduur.
- Veerkracht: ruimte en ruimte-infrastructuren worden steeds begeerlijker. De dreiging van cyberaanvallen en elektronische verstoringen gericht op satellieten, grondstations en communicatielijnen neemt toe, en daarmee ook het risico dat we satellieten verliezen of dat cruciale diensten uitvallen. De nieuwe EU-wetgeving verplicht alle ruimtevaartoperatoren tot grondige risicoanalyses gedurende de hele levenscyclus van een satelliet, de toepassing van cybersecurityregels en incidentrapportage afgestemd op de ruimtevaarsector.
- Duurzaamheid: naarmate ruimtevaartactiviteiten toenemen, wordt het essentieel om middelen, CO₂-uitstoot en afval te beheren. De nieuwe Europese wetgeving stelt gemeenschappelijke regels op voor het meten van de milieu-impact. Deze zorgen voor consistente, geverifieerde gegevens en bevorderen innovatie, onder andere in ruimteonderhoud, met als doel de levensduur van satellieten te verlengen en het ruimteafval te verminderen.
De nieuwe regels zullen van toepassing zijn op zowel EU- als nationale ruimteactiva, en ook op operatoren van buiten Europa die diensten aanbieden op de Europese markt. De wettelijke vereisten worden afgestemd op de omvang en volwassenheid van bedrijven, en worden geëvalueerd op basis van het risico.
Ondersteuning wordt voorzien om eventuele meerkosten voor de industrie op te vangen. Denk aan capaciteitsversterking, toegang tot testfaciliteiten en hulp bij het voorbereiden van vergunningsaanvragen, in het bijzonder voor start-ups en kmo's.
Een visie voor de Europese ruimte-economie
Parallel aan de EU-wetgeving voor ruimtevaart heeft de Commissie ook haar visie voor de Europese ruimte-economie gepresenteerd. Die moet een antwoord bieden op de evolutie van de mondiale ruimte-economie, de toenemende internationale concurrentie en geopolitieke spanningen. Ruimtevaart is een veelbelovende sector die bijdraagt aan het concurrentievermogen van de EU. Ze omvat de Europese ruimtevaartindustrie (zowel productie als diensten), en ruimtediensten voor uiteenlopende markten: van klimaat en milieu tot landbouw, energie, transport, verzekeringen, bankwezen, veiligheid en defensie.
Volgende stappen
Het wetgevingsvoorstel zal worden besproken door het Europees Parlement en de Raad.
De Commissie zal de acties die in de Visie omschreven zijn, uitvoeren in nauwe samenwerking met de EU-lidstaten, het EU-agentschap voor het ruimtevaartprogramma (EUSPA), het Europees Ruimteagentschap (ESA) en andere ruimtepartners, waaronder de industrie. Ook wordt een “Space Team Europe” opgericht: een hoog-forum dat alle belanghebbenden uit het Europese ruimtevaart-ecosysteem samenbrengt, met als doel de Europese excellentie en capaciteiten op coherente en doeltreffende wijze te bundelen. Vanaf 2025 zal de Commissie een specifieke methodologie ontwikkelen om het concurrentievermogen van de EU in de ruimtevaartsector te monitoren.
Kom ons ontmoeten en leer meer over het Europese ruimtevaartbeleid!
De Europese Commissie sluit zich aan bij de festiviteiten ter gelegenheid van de Belgische nationale feestdag op 21 juli. We zullen er zijn met veel informatie over het huidige en toekomstige ruimtevaartbeleid van de EU. We kijken ernaar uit u daar te zien!
Achtergrond
De EU-ruimte-economie en -wetgeving zijn essentiële prioriteiten, zoals aangegeven in de rapporten van Draghi en Letta, en recent nog in het Kompas voor concurrentievermogen en het werkprogramma van de Commissie voor 2025. Deze voorstellen weerspiegelen ook de wens van de lidstaten om via een coherent en stabiel regelgevend kader een interne markt voor ruimtevaartactiviteiten tot stand te brengen.
Meer informatie:
Bijzonderheden
- Datum publicatie
- 25 juni 2025
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België