Even opfrissen: wat is het Europees Semester?
Het Europees Semester is de jaarlijkse coördinatie van het economisch en sociaal beleid van de EU. Zo helpt het de EU-lidstaten om hun begrotings- en economisch beleid af te stemmen op de doelstellingen en regels die op EU-niveau zijn overeengekomen.
Door een sterkere economische en sociale coördinatie zorgt het Europees Semester voor duurzame economische groei, werkgelegenheid, macro-economische stabiliteit en gezonde overheidsfinanciën in de hele EU.
Het tijdschema van het Europees Semester volgt een terugkerende cyclus, die in het najaar begint met de presentatie van economische en sociale prioriteiten door de Europese Commissie, en in oktober van het daaropvolgende jaar afsluit wanneer de EU-lidstaten hun ontwerpbegrotingsplannen indienen. Daarna begint de cyclus opnieuw.
De beoordeling van de nationale begrotingen
Een essentieel onderdeel van het Europees Semester is de beoordeling van de nationale begrotingen. Zoals elk jaar, beoordeelt de Commissie ook in 2026 of alle lidstaten het begrotingskader van de EU naleven.
De Commissie heeft met name adviezen goedgekeurd over de ontwerpbegrotingsplannen voor 2026 van 17 lidstaten van de eurozone. Het advies voor België (en Spanje) is nog niet uitgebracht; België heeft immers nog geen begrotingsplan ingediend, omdat er nog geen begroting voor 2026 in het parlement is voorgelegd.
Aangezien België zich in de buitensporigtekortprocedure bevindt, heeft de Commissie de doeltreffendheid van de genomen maatregelen beoordeeld op basis van haar prognoses. Hoewel de groei van de netto-uitgaven in 2025 en 2026 (cumulatief) naar verwachting de maxima zal overschrijden die in het correctieve pad werden vastgesteld, zullen de afwijkingen naar verwachting binnen marges vallen van de flexibiliteit die België heeft dankzij de nationale afwijkingsclausule voor defensie.
Bij gebrek aan begrotingsresultaten voor 2025 wordt de buitensporigtekortprocedure ten aanzien van België en de overige acht lidstaten opgeschort. Concreet betekent dit dat in dit stadium geen verdere procedurele stappen worden ondernomen, maar dat de huidige procedure blijft lopen (aangezien het tekort niet duurzaam onder 3 % van het bbp is gebracht) en dat de lidstaten gebonden blijven aan de desbetreffende aanbeveling van de Raad. De Commissie zal de situatie volgend voorjaar opnieuw beoordelen, wanneer de werkelijke gegevens voor 2025 beschikbaar zijn.
Aanbeveling over het economisch beleid van de eurozone voor 2026 en over menselijk kapitaal
De aanbeveling over het economisch beleid van de eurozone biedt België en de andere lidstaten van de eurozone beleidsadvies op maat over onderwerpen die van invloed zijn op de werking van de eurozone als geheel. De aanbeveling van dit jaar is gericht op maatregelen om de productiviteit te verhogen en de economische veiligheid te versterken, met aandacht voor de houdbaarheid van de overheidsfinanciën.
In de aanbeveling wordt aan de lidstaten van de eurozone gevraagd om de houdbaarheid van de begroting te waarborgen door de netto-uitgaventrajecten in acht te nemen, knelpunten in de defensie-industrie aan te pakken en de uitvoering van hun herstel- en veerkrachtplannen uiterlijk op 31 augustus 2026 te voltooien.
Voor het eerst heeft de Commissie een aanbeveling van de Raad over menselijk kapitaal voorgesteld. De aanbeveling is gericht tot alle 27 lidstaten en roept op tot dringende maatregelen om structurele uitdagingen in verband met menselijk kapitaal aan te pakken die ons concurrentievermogen kunnen schaden.
Daarom worden de lidstaten opgeroepen prioriteit te geven aan onderwijs en vaardigheden die nodig zijn in strategische sectoren van de EU-economie, de schone transitie, de circulaire economie en het koolstofvrij maken van de industrie, gezondheid en biotechnologie, landbouw en bio-economie, defensie-industrie en ruimtevaart. De aanbeveling pleit voor sterkere programma’s voor wetenschap, technologie, engineering en wiskunde (STEM).
Bovenal roept de aanbeveling op om de negatieve trend op het gebied van basisvaardigheden om te buigen. Dat is van essentieel belang om de toekomstige beroepsbevolking een solide basis te kunnen bieden om aan het werk te gaan en te worden opgeleid in nieuwe technologieën en concurrerende industrieën.
Investeringen zijn een gezamenlijke verantwoordelijkheid van bedrijven en overheden. In de aanbeveling wordt opgeroepen om publieke en private middelen te mobiliseren om in mensen te investeren. Een win voor de samenleving, het bedrijfsleven én de burgers.
Tot slot benadrukt de aanbeveling hoe belangrijk het is om te beschikken over goede en tijdige gegevens en analyses die aansluiten bij de economische ontwikkelingen, zodat ons beleid kan beantwoorden aan de behoeften van vandaag en morgen.
En dat is lang niet alles
Het najaarspakket van het Europees Semester bevat ook:
- Een waarschuwingsmechanismeverslag: een EU-instrument voor een jaarlijkse screening om eventuele macro-economische onevenwichtigheden die van invloed kunnen zijn op de economie van elke lidstaat, de eurozone of de EU als geheel, in een vroeg stadium op te sporen.
- Een Europees macro-economisch verslag: onlangs werd als onderdeel van deze cyclus van het Europees Semester het Europees macro-economisch verslag ingevoerd. Dat vormt de basis voor zowel de aanbeveling voor de eurozone als het waarschuwingsmechanismeverslag. Het biedt een overzicht van de economieën van de eurozone en de EU in een snel veranderende mondiale omgeving, met een analyse van de belangrijkste risico’s en kansen.
- Post-programmatoezicht: beoordeelt de terugbetalingscapaciteit van bepaalde lidstaten (dit jaar: Ierland, Griekenland, Spanje, Cyprus en Portugal) die programma’s voor financiële bijstand hebben doorlopen.
- Voorstel voor een gezamenlijk verslag over de werkgelegenheid: analyse van de arbeidsmarkten met aanbevelingen. Het verslag bevat ook de eerste analyse per land van het kader voor sociale convergentie, op basis van het sociaal scorebord.
Volgende stappen
De Eurogroep en de Raad zullen nu de in het najaarspakket van het Europees Semester gepresenteerde documenten bespreken, om vervolgens de voorgestelde richtsnoeren aan te nemen.
De Commissie gaat een constructieve dialoog aan met het Europees Parlement over de inhoud van dit pakket en over elk van de volgende stappen in de cyclus van het Europees Semester.
Meer informatie
- Datum publicatie
- 25 november 2025
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België