Europa moderniseert zijn energienet
De Europese Commissie stelt een uitgebreid pakket voor om de energienetten te moderniseren. Het moet hardnekkige knelpunten wegwerken die leiden tot hoge prijzen, congestie en een te trage integratie van hernieuwbare energie. Het plan maakt bestaande infrastructuur moderner en versnelt de bouw van nieuwe verbindingen en knooppunten.
Een betere connectie levert grote voordelen op: een investering van 5 miljard euro kan de systeemkosten met 8 miljard euro verlagen. Meer marktintegratie kan jaarlijks tot 40 miljard euro besparen en zorgt voor stabielere prijzen en meer energiezekerheid, terwijl de afhankelijkheid van fossiele import afneemt.
Drie uitdagingen aangepakt
Het pakket pakt drie structurele problemen aan: onvoldoende interconnectie, trage vergunningen en versnipperde infrastructuurplanning. Voortaan ontwikkelt de Commissie om de vier jaar een gezamenlijk EU-scenario dat bepaalt welke infrastructuur nodig is om energie- en klimaatdoelen te halen, op basis van input van lidstaten en experten.
Vergunningen worden sneller en eenvoudiger dankzij vaste termijnen, digitalisering en duidelijke processen voor projecten rond netten, hernieuwbare energie, opslag en laadpunten. Veiligheid, fysiek en digitaal, wordt vanaf de start geïntegreerd. Begin 2026 volgt een toolkit die lidstaten helpt burgers beter te betrekken en voordelen lokaal te delen.
Om de kosten eerlijk te verdelen bij grensoverschrijdende projecten komen er transparante regels en extra mogelijkheden om projecten te bundelen. Blijven lacunes in het net bestaan, dan kan de Commissie systeembeheerders vragen een oplossing voor te stellen; volgt die niet, dan komt er een openbare oproep.
Energiesnelwegen: acht strategische projecten
Een belangrijk onderdeel van het pakket zijn acht strategische “energiesnelwegen”. Dit zijn grote interconnecties die de meest urgente knelpunten moeten oplossen, zoals de elektriciteitsverbindingen in de Pyreneeën om het Iberisch schiereiland beter te integreren, en een zuidwestelijke waterstofcorridor van Portugal naar Duitsland. Samen moeten deze projecten de energie-unie versterken, meer hernieuwbare energie toelaten en de voorzieningszekerheid verbeteren.
Achtergrond
Veel lidstaten halen het interconnectiestreefcijfer van 15 procent tegen 2030 niet. Daardoor blijft Europa kwetsbaar voor prijsschommelingen en geopolitieke risico’s, zeker omdat 98 procent van de gebruikte olie en gas wordt ingevoerd. De ongelijke en schommelende prijzen illustreren de ontoereikende integratie en infrastructuur.
Meer financiële steun is dan ook van cruciaal belang. In het meerjarig financieel kader 2028-2034 is er een vervijfvoudiging van de Connecting Europe Facility (CEF) energiebegroting voorzien: van 5,84 miljard naar 29,91 miljard. Daarnaast wil de Commissie meer privaat kapitaal aantrekken via een bredere investeringsstrategie voor schone energie.
Volgende stappen
De voorstellen gaan nu naar het Europees Parlement en de Raad. Ondertussen werkt de Commissie met lidstaten en projectontwikkelaars verder aan de uitvoering van belangrijke grensoverschrijdende projecten.
Meer informatie
Bijzonderheden
- Datum publicatie
- 10 december 2025
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België