2024 was het eerste jaar waarin de wereldwijde temperatuur gemiddeld meer dan 1,5 graden boven het pre-industriële niveau lag volgens Copernicus. Europa warmt zelfs twee keer zo snel op als het wereldgemiddelde. Dat onderstreept de urgentie om te handelen. De groene transitie is daarbij niet alleen essentieel voor het klimaat, maar versterkt ook onze energiezekerheid en economische slagkracht.
De Europese Commissie stelt nu voor om de Europese Klimaatwet aan te passen en daarin een nieuw tussentijds klimaatdoel op te nemen: een netto vermindering van de broeikasgasuitstoot met 90% tegen 2040 ten opzichte van het niveau van 1990.
Het nieuwe doel zorgt voor duidelijkheid en voorspelbaarheid voor investeerders en industrie. Het voorstel komt op een moment dat de publieke steun voor klimaatactie hoog blijft. Dat blijkt uit een recente Eurobarometer, waarin 81% van de Belgen en Europeanen het Europees doel voor klimaatneutraliteit tegen 2050 steunt.
De bestemming ligt vast, de weg ernaar toe is flexibel
De Commissie stelt een pragmatisch pad voor richting 2040, met ruimte voor flexibiliteit. Concreet wordt voorgesteld dat:
- vanaf 2036 gebruikgemaakt kan worden van hoogwaardige, internationale koolstofkredieten, weliswaar onder specifieke voorwaarden,
- het EU-emissiehandelssysteem voortaan ook rekening houdt met manieren om CO2 blijvend uit de lucht te halen,
- lidstaten meer ruimte krijgen om prestaties tussen sectoren te verrekenen, bijvoorbeeld: een sterke vermindering van de uitstoot door transport kan compenseren voor een tragere uitstootvermindering in de landbouw .
Op deze manier wil de Commissie ervoor zorgen dat de maatregelen die genomen worden om het doel te bereiken kosteneffectief en sociaal rechtvaardig zijn.
Turbo op de industriële transitie
Samen met het klimaatdoel lanceerde de Commissie een overzicht van de eerste acties binnen de Clean Industrial Deal. Belangrijke elementen daarin zijn:
- een nieuw staatssteunkader om investeringen in schone technologieën te ondersteunen;
- vereenvoudiging van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), waardoor 90% van de importeurs wordt vrijgesteld van administratieve lasten;
- aanbevelingen rond belastingvoordelen om duurzame investeringen aantrekkelijker te maken;
- verdere stimulansen voor hernieuwbare energie en betaalbare energievoorziening.
Deze maatregelen ondersteunen niet alleen de klimaatambities, maar versterken ook de economische veerkracht en het concurrentievermogen van Europa.
Europees en internationaal signaal
Door dit 2040-doel vast te leggen, benadrukt Europa haar vastberadenheid om de doelstellingen van het Akkoord van Parijs na te leven. Dit nieuwe doel zal ook het uitgangspunt vormen voor de actualisering van de Europese bijdrage aan het klimaatakkoord (Nationally Determined Contributions, NDCs), die dit najaar wordt gepresenteerd op de COP30-klimaattop in Belém, Brazilië.
Achtergrond
De Europese Klimaatwet legt vast dat de EU tegen 2050 klimaatneutraal moet zijn. Een tussendoel van minstens 55% minder uitstoot tegen 2030 (Fitfor55) is al wettelijk verankerd. Volgens de bijgewerkte nationale energie- en klimaatplannen, zijn de meeste lidstaten goed op weg om dit doel te halen. Het nieuwe 2040-doel bouwt hierop voort en geeft richting aan beleid na 2030.
Het Commissievoorstel wordt nu besproken binnen het Europees Parlement en de Raad. Na goedkeuring zal het dienen als fundament voor het verdere klimaat- en energiebeleid van de EU.
Meer informatie
Bijzonderheden
- Datum publicatie
- 2 juli 2025
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België