
De situatie in het Noordpoolgebied verandert snel. De opwarming van de aarde, nieuwe scheepvaartroutes en de ontdekking van grondstoffen hebben een impact op de veiligheid en de economie, wat leidt tot meer geopolitieke spanningen, strategische concurrentie en militaire activiteit. Ook de EU strekt zich uit tot in het Noordpoolgebied: drie EU-landen behoren ertoe en er wonen meer dan een half miljoen EU-inwoners.
In de strategie worden concrete maatregelen voorgesteld voor een stabiel en toekomstbestendig Noordpoolgebied. Ze werd ontwikkeld na uitgebreid overleg met overheden, bedrijven, onderzoekers en gemeenschappen – waaronder inheemse volkeren en jongeren – uit het gebied.
“Met deze nieuwe strategie investeren we in meer veiligheid, sterke infrastructuur en economische kansen, voor de bevolking van het Noordpoolgebied en onze gemeenschappelijke ruimte.”
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie
Een nieuw kader voor politieke samenwerking rond vier prioriteiten
- De veiligheid en veerkracht verbeteren
De EU zal haar inspanningen vergroten op het gebied van bewaking, infrastructuur, militaire mobiliteit en defensietechnologie die bestand zijn tegen een hard klimaat. De toegang tot scheepvaartroutes en grondstoffen in het Noordpoolgebied heeft voor de EU een duidelijk strategisch belang.
- Op de versnelling van de klimaatverandering reageren
Het Noordpoolgebied warmt bijna vier keer zo snel op als het mondiale gemiddelde, en de gevolgen zijn rechtstreeks voelbaar in heel Europa. De opwarming treft ecosystemen en verandert bestaansmiddelen en gemeenschappen. Europa warmt dubbel zo snel op als de rest van de planeet.
De EU zal aan meer klimaatonderzoek, -observatie en -monitoring doen om de veranderingen beter te begrijpen en voor een efficiënte respons te zorgen. Ze zal in het bijzonder samenwerken met lidstaten en partners om gegevens te delen via OceanEye en zo de klimaatvoorspellingen en de veiligheid op zee te verbeteren en steun te bieden bij de aanpassing aan de klimaatverandering.
- Bouwen aan een welvarend en economisch veilig Noordpoolgebied
Er kan op verschillende economische vlakken samengewerkt worden: hernieuwbare energie, belangrijke grondstoffen, vervoer voor dubbel gebruik, digitale verbindingen en duurzame maritieme industrie. De EU zal helpen om een duurzame economie te ontwikkelen die jobs creëert en de infrastructuur en verbindingen verbetert, ten behoeve van de gemeenschappen en Europese bedrijven. Een nieuw polair onderzoekscentrum van de EU moet de band tussen wetenschap en beleid verbeteren.
- Mensen en gemeenschappen kansen bieden
De toekomst van het Noordpoolgebied moet worden vormgegeven samen met de mensen die er wonen en werken. In de strategie stelt de EU lokale gemeenschappen, jongeren en inheemse volkeren centraal, met de nadruk op onderwijs (bijvoorbeeld door de mogelijkheden van Erasmus+ uit te breiden), jobs, vaardigheden en sociale inclusie. De EU zal de lokale overheden blijven helpen om gemeenschappelijke problemen aan te pakken en kennis uit te wisselen over klimaatbestendigheid, onderwijs, betrokkenheid van jongeren en duurzame lokale ontwikkeling.
Ze zal er ook samenwerken met partners en gemeenschappen om informatiemanipulatie, desinformatie en inmenging van buitenaf tegen te gaan, en de betrokkenheid en dialoog met gemeenschappen in het noordpoolgebied – met dus onder andere jongeren – blijven verdiepen.
Meer informatie
- Datum publicatie
- 20 oktober 2026
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België