De Europese Unie is vastbesloten de veranderende criminele dreigingen voor te blijven. De voorstellen van vandaag zijn gericht op alle stadia van Europese steun aan de lidstaten in de strijd tegen criminaliteit: van preventie, opsporing en onderzoek tot justitiële samenwerking en vervolging.
Europol: grensoverschrijdende misdaadbestrijding
Vanuit zijn hoofdkantoor in Den Haag (Nederland) verleent Europol de lidstaten bijstand om alle vormen van zware internationale en georganiseerde criminaliteit, cybercriminaliteit en terrorisme te voorkomen en bestrijden.
De vandaag voorgestelde hervorming wil het agentschap beter in staat te stellen de nationale gerechtelijke autoriteiten te ondersteunen, complexe grensoverschrijdende onderzoeken te coördineren en de samenwerking met partners in Europa en daarbuiten te intensiveren.
Met de nieuwe regels zal Europol de lidstaten doeltreffender kunnen ondersteunen door:
- geautomatiseerde en snellere informatie-uitwisseling, waardoor realtime samenwerking bij onderzoeken mogelijk wordt;
- meer operationele steun voor de lidstaten (via ondersteuningsbureaus in de lidstaten);
- een technologie- en innovatiehub om voor het eerst een Europees overzicht te bieden van de behoeften op het gebied van rechtshandhavingscapaciteit. De hub zal ook de investeringen van de lidstaten in gezamenlijk onderzoek en gezamenlijke ontwikkeling ondersteunen;
- nauwere samenwerking met EU-agentschappen en -organen (met name Eurojust en het Europees Openbaar Ministerie);
- en door de samenwerking met partnerlanden te verdiepen om globale grensoverschrijdende criminaliteit gezamenlijk aan te pakken.
Eurojust: meer steun voor openbare aanklagers en gerechtelijke autoriteiten
Eurojust, het Agentschap van de Europese Unie voor justitiële samenwerking in strafzaken, is een eveneens in Den Haag gevestigd uniek knooppunt waar nationale gerechtelijke autoriteiten nauw met elkaar samenwerken om ernstige en georganiseerde grensoverschrijdende criminaliteit te bestrijden.
Met het voorgestelde versterkte mandaat:
- zal Eurojust op eigen initiatief kunnen optreden om verbanden tussen zaken op te sporen, te anticiperen op coördinatiebehoeften en deze in kaart te brengen, rechtsbevoegdheidsvraagstukken op te lossen en de nationale autoriteiten in een vroeg stadium te ondersteunen;
- wordt het mandaat van Eurojust uitgebreid om zijn optreden op gebieden als cybercriminaliteit, schendingen van beperkende maatregelen van de EU en gendergerelateerd geweld te versterken;
- worden de besluitvormingsprocessen vereenvoudigd om o.a. meer administratieve efficiëntie en een snellere respons in dringende en complexe zaken mogelijk te maken;
- zal Eurojust zijn samenwerking met Europol en het Europees Openbaar Ministerie intensiveren. Een nieuw informatiesysteem zal het gemakkelijker maken om te bepalen welke informatie en zaken van belang zijn voor Eurojust en Europol;
- kan de samenwerking van Eurojust met derde landen in een vroeger stadium plaatsvinden. Er kan ook nauwer worden samengewerkt wanneer er een financiële toezegging nodig is of als er verbindingsmagistraten bij Eurojust worden gedetacheerd.
De Commissie stelt ook voor het Europees onderzoeksbevel – een snelle en gestandaardiseerde procedure voor grensoverschrijdende bewijsverzameling uit andere lidstaten in strafzaken – te actualiseren met duidelijkere en eenvoudigere procedures. Daarbij wordt ook een nieuwe Europese regeling voor deelname op afstand ingevoerd, zodat verdachten, beklaagden en slachtoffers op afstand kunnen deelnemen aan rechtszittingen in andere lidstaten.
De Commissie stelt bovendien voor de verordening gegevensbescherming voor instellingen, organen en instanties van de EU (EUDPR) te herzien. Deze herziening zal een effectievere samenwerking mogelijk maken tussen de EU-instellingen en -organen die actief zijn op het gebied van strafrecht, met name door de uitbreiding van de verordening tot het Europees Openbaar Ministerie.
Meer informatie
- Datum publicatie
- 24 juni 2026
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België