De Commissie stelt twee gerichte strategieën voor met een gemeenschappelijk doel: het concurrentievermogen, de duurzaamheid, de decarbonisatie, de veiligheid en de veerkracht van de hele maritieme sector stimuleren.
De industriële maritieme strategie van de EU om tewerkstelling, innovatie en het mondiale leiderschap van de EU op het gebied van scheepsbouw en zeetransport te stimuleren en tegelijkertijd te zorgen voor eerlijke mondiale concurrentie voor scheepswerven en scheepsfabrikanten in de EU.
De voorgestelde acties omvatten de oprichting van een alliantie van maritieme industriële waardeketens in de EU om hoogtechnologische scheepsbouw, ondersteuningsvaartuigen voor offshore-windenergie, onderwaterdrones en geavanceerde havenuitrusting te bevorderen. Een ander initiatief is de R&I-oproep van het vlaggenschip “Shipyards of the Future” in het kader van Horizon Europa, die simulaties van innovatieve oplossingen in reële scheepswerfomgevingen zal ondersteunen, met als doel performante technologieën in heel Europa op te schalen.
Deze maatregelen zullen de vaardigheden, opleiding en hoogwaardige werkgelegenheid in de maritieme sector verbeteren, inclusief de omscholing van werknemers in de scheepsbouw en zeelieden naar nieuwe groene technologieën en praktijken.
De EU-havenstrategie om concurrerende, duurzame en veilige havens te verzekeren
Havens zijn onmisbaar voor de Europese economie: ze zijn goed voor ongeveer 74 % van de buitenlandse handel en vervoeren jaarlijks meer dan 3,4 miljard ton goederen en bijna 395 miljoen passagiers.
In de EU-havenstrategie worden havens aangemerkt als belangrijke toegangspoorten voor handel, logistiek, energie en militaire mobiliteit. De strategie heeft tot doel havens efficiënt te maken, jobs te creëren en de Europese economie te ondersteunen.
Belangrijke duurzaamheidsmaatregelen zijn onder meer de elektrificatie van havens, het gebruik van schone brandstoffen en een sterkere energie-efficiëntie en vlottere milieuvergunningsprocedures.
België, een van Europa’s belangrijkste maritieme landen
Volgens recente gegevens passeert jaarlijks iets meer dan 270 miljoen ton goederen via Belgische havens. Zij bieden verbindingen met meer dan 800 bestemmingen wereldwijd. “De haven van Antwerpen is de thuishaven van een van de grootste chemische clusters ter wereld. Zeebrugge herbergt ’s werelds grootste autoterminal. De haven van Gent vormt op zijn beurt een centrale pijler voor de invoer en uitvoer van staal.” De Belgische havens spelen dus een bepalende rol in de mondiale toeleveringsketens. Daarom zijn de twee strategieën die de Commissie vandaag presenteert belangrijk voor België.
Twee strategieën die burgers op meer dan één manier ten goede komen
- Economische, sociale en milieuvoordelen
- Veiligheid en defensie
Naast het vervoer van personen en goederen zullen betere verbindingen voor eilanden en ultraperifere gebieden de territoriale cohesie, het toerisme en de lokale economie bevorderen, wat tot ver buiten de havengebieden ten goede zal komen aan de burgers.
Beide strategieën zullen ook bijdragen tot het scheppen van hoogwaardige banen in Europa.
Duurzamere haven- en maritieme activiteiten zullen lucht- en waterverontreiniging en geluidshinder verminderen en de levenskwaliteit in havensteden en kustgebieden verbeteren.
Een sterke maritieme productiebasis zal duurzame, digitale ontwikkelingen mogelijk maken op het gebied van het vervoer over water en in de blauwe economie.
De strategieën zullen de veiligheids- en beveiligingsnormen bij maritieme activiteiten versterken en zo de risico’s voor passagiers en vracht verminderen. Zij zullen de cruciale rol van havens, vervoer en maritieme productie in de sectoren voedsel, energie en digitale veiligheid versterken. Sterke capaciteiten op het gebied van maritieme mobiliteit, militaire mobiliteit en ‘dual use’-gebruik zullen de defensie en veiligheid van het continent versterken. Zij zullen ook de weerbaarheid tegen georganiseerde criminaliteit, cyberdreigingen en verstoringen verbeteren en de openbare veiligheid en de economische stabiliteit vergroten.
Met welke EU-financiering?
Beide strategieën zijn gericht op de mobilisatie van bestaande financieringsinstrumenten en -middelen van de EU, waaronder de Connecting Europe Facility, de fondsen van het cohesiebeleid en het Innovatiefonds.
Volgende stappen
Om de doeltreffende uitvoering van de strategieën te verzekeren, zal de Commissie een raad op hoog niveau voor maritieme industrieën en havens oprichten, die wordt voorgezeten door de verantwoordelijke commissaris en de uitvoerend vicevoorzitters.
Meer info
- Persbericht
- Vragen en antwoorden
- Factsheet — Industriële maritieme strategie
- Factsheet — Havenstrategie
- Website — Industriële maritieme strategie en havenstrategie van de EU
Bijzonderheden
- Datum publicatie
- 4 maart 2026
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België