Hoe versterken we de Europese defensieparaatheid? De Europese Commissie stelt een nieuw militair mobiliteitspakket voor om eenvoudiger, sneller en veiliger troepen en militair materieel door Europa te verplaatsen. Ook de transformatie van de defensie-industrie via innovatie en meer capaciteit staat op de agenda.
Beide initiatieven brengen Europa dichter bij een modern defensiesysteem dat beter kan inspelen op nieuwe dreigingen en technologische ontwikkelingen.
Militaire mobiliteit
Het militaire mobiliteitspakket wil tegen 2027 een EU-brede ruimte voor militaire mobiliteit creëren, een belangrijke stap richting een soort “militair Schengen”.
Om grensoverschrijdende militaire verplaatsingen te vereenvoudigen, komt er:
- één procedure voor alle 27 lidstaten,
- een maximale verwerkingstijd van drie werkdagen,
- gestroomlijnde douaneformaliteiten.
Wanneer een snelle procedure of prioritering van militaire bewegingen nodig is, treedt een nieuw systeem in werking: het European Military Enhanced Readiness System (EMERS). Bij urgente of grootschalige mobilisatie zorgt het kader voor:
- versnelde procedures,
- prioritaire toegang tot infrastructuur,
- een eenvoudiger systeem op basis van meldingen in plaats van toestemmingen.
Om troepen vlot door Europa te kunnen verplaatsen, moeten spoorlijnen, bruggen, tunnels, (lucht)havens en andere logistieke knooppunten zware militaire voertuigen aankunnen. Daarom stelt de EU in de volgende Connecting Europe Facility (2028–2034) een bedrag van €17,65 miljard voor om ongeveer 500 knelpunten in duaal gebruik aan te pakken. Gerichte investeringen dragen ook bij aan sterkere cyberveiligheid, energiezekerheid en paraatheid.
Het pakket moedigt lidstaten ook aan hun transport- en logistieke middelen beter te delen. Het omvat onder meer:
- een Military Solidarity Pool voor vervoer en logistiek,
- een digitaal informatiesysteem voor militaire mobiliteit,
- een versterkt bestuur met, onder andere, nationale coördinatoren.
Transformatie van de Europese defensie-industrie
Maar mobiliteit alleen volstaat niet. De Commissie wil ook de Europese defensie-industrie beter en sneller voorbereiden op technologische evoluties en geopolitieke uitdagingen.
De nadruk ligt op disruptieve technologieën zoals AI, kwantumtechnologie, drones en ruimte-toepassingen. Technologieën die, zoals de oorlog in Oekraïne toont, het slagveld snel veranderen.
De aanpak focust op vier grote ambities, namelijk
- meer investeren in defensiebedrijven,
- sneller nieuwe technologieën ontwikkelen,
- defensievermogens toegankelijker maken,
- werkkrachten met de juiste vaardigheden en talenten opleiden.
De aanpak brengt defensiebedrijven en deeptechspelers dichter bij elkaar om nieuwe technologie sneller inzetbaar te maken.
Volgende stappen
De Commissie legt de nieuwe verordening voor aan het Europees Parlement en de Raad. De uitvoering start onmiddellijk, zodat Europa sneller kan inspelen op de uitdagingen van vandaag en morgen.
Meer informatie
- Persbericht
- Militaire mobiliteit: factsheet, verordening, website, Q&A
- Transformatie defensie-industrie: factsheet
- Gezamenlijke mededeling
- Datum publicatie
- 19 november 2025
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België