De strategie sluit aan op het actieplan van 2020-2025, dat belangrijke stappen zette in de strijd tegen racisme, en de adviezen van het Europese Burgerpanel. Veertien lidstaten, waaronder België, voerden inmiddels nationale of regionale plannen in en de Commissie stelde een coördinator voor de bestrijding van racisme aan. Tegelijk is een langetermijnvisie nodig om gelijkheid, inclusie en diversiteit verder te versterken.
Visie op de lange termijn
Waarom? Racisme blijft een wijdverspreid probleem in de Europese Unie. Uit de meest recente Eurobarometer over discriminatie blijkt dat bijna twee op de drie burgers raciale discriminatie als een veelvoorkomend probleem beschouwen. Racisme ondermijnt niet alleen fundamentele rechten, maar ook sociale cohesie en economisch potentieel. Zo becijferde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) dat raciale discriminatie leidt tot een verlies van 12,7 miljard euro aan economisch potentieel, omdat het mensen kansen in het onderwijs en op de arbeidsmarkt ontneemt.
Met de nieuwe strategie wil de Commissie de Europese anti-discriminatiewetgeving volledig uitvoeren en de samenwerking op alle maatschappelijke niveaus versterken. Tegelijk pakt het concrete obstakels in het onderwijs, de gezondheidszorg, op de werkvloer en op de huur- en vastgoedmarkt aan.
Strategie in actie
Wat zal er nu concreet gebeuren?
De Richtlijn Raciale Gelijkheid uit 2000 wordt herzien om hiaten te identificeren, definities te harmoniseren en zo doeltreffender te kunnen handhaven en bestraffen. Ook zal er aandacht zijn voor artificiële intelligentie, want ook algoritmes kunnen discriminerend zijn
De strategie versterkt het kader voor de aanpak van offline en online haatspraak en haatmisdrijven, onder meer via betere dataverzameling, zodat deze feiten correct worden herkend, gemeld en aangepakt. Ze zet trouwens in het algemeen in op betere dataverzameling en -analyse, zodat discriminatie beter kan worden geïdentificeerd, gemonitord en bestreden.
Onafhankelijke gelijkheidsinstanties, zoals bijvoorbeeld Unia in België, krijgen extra ondersteuning om mensen weerbaarder te maken en de rechten van slachtoffers beter te beschermen.
De Commissie ondersteunt ook lopende en nieuwe initiatieven om gelijkheid in onderwijs, werk, huisvesting en zorg te bevorderen. Hiervoor zet ze in op gericht onderzoek en specifieke ondersteuning voor de lidstaten
Via een bewustmakingscampagne wil de Commissie het inzicht in structureel racisme vergroten en burgers actief betrekken. Ook in het onderwijs wordt ingezet op de bestrijding van vooroordelen en stereotypen.
“Tous ensemble”
Een Unie vrij van racisme vergt gezamenlijke inspanningen op alle niveaus. De strategie legt de nadruk op samenwerking, van internationaal en Europees tot nationaal, regionaal en lokaal. Concreet moeten autoriteiten, gelijkheidsinstanties, de privésector en het maatschappelijk middenveld actief bijdragen.
De anti-racismecoördinator zal deze samenwerking ondersteunen door constructieve dialoog te stimuleren en te coördineren via een toegankelijk platform voor betrokkenen en experts. Ook in het komende Meerjarig Financieel Kader wordt ruimte voorzien om anti-racisme maatschappelijke organisaties te ondersteunen. Verandering vindt immers vooral plaats op het niveau van de lidstaat, waarbij de Commissie steun, coördinatie en dialoog biedt voor nationaal beleid en optreedt bij niet-naleving van anti-discriminatiewetgeving.
Tot slot werken we ook binnen de Europese instellingen verder aan meer gelijkheid, inclusie en diversiteit.
Achtergrond
De Europese Anti-Racismestrategie 2026-2030 is een van de belangrijke doelen van voorzitter von der Leyen’s politieke richtlijnen en commissaris Hadja Lahbib’s missiebrief.
Meer informatie
Bijzonderheden
- Datum publicatie
- 20 januari 2026
- Auteur
- Vertegenwoordiging in België