Ik heb een droom. Niet die van Martin Luther King Jr., maar mijn eigen droom. Een droom waarin vrijheid niet stopt aan de voordeur van mijn dochter. Een droom die niet eerst een generatie overslaat voordat hij mijn kleindochter bereikt. Een droom waarin gender wel zegt wie we zijn, maar ons nooit vastpint. Waar als meisje geboren worden geen risico is.
Die droom ga ik niet fluisterend uitspreken. Ik ben vastbesloten om hem te laten uitkomen.
En het moment is gekomen. Vandaag zien we hoe vrouwenrechten opnieuw onder druk staan. Men spreekt over vooruitgang. Toch keert die vooruitgang zich te vaak tegen de mensen die het juist zou moeten dienen. Technologie, bedoeld om ons dichter bij elkaar te brengen, drijft ons uit elkaar. Legers van bots wakkeren haat aan. Deepfakes misbruiken de gezichten en stemmen van vrouwen, nemen hun waardigheid af en maken van innovatie een instrument van intimidatie.
In de politiek en in de economie hebben oude stereotypen simpelweg een nieuw jasje gekregen. Vooroordelen zijn minder zichtbaar, maar ze zijn er nog altijd: in codes en algoritmes die in stilte uitsluiten. Terwijl we ons opsluiten in digitale echokamers, groeit een diepere kloof. Meisjes en jongens groeien uit elkaar. Wantrouwen neemt de plaats in van begrip, polarisatie die van samenleven.
Dit is niet de toekomst die ons was beloofd. En het is niet de toekomst die ik mijn kleindochter toewens.
Toen ik iets meer dan een jaar geleden mijn functie opnam, koos ik ervoor om verder te gaan dan mooie woorden. Een visie heeft alleen betekenis als ze ook werkelijkheid wordt. Hoop heeft alleen waarde als ze leidt tot concrete daden. Woorden hebben alleen gewicht als ze bescherming bieden.
We beginnen niet van nul. Sinds de strategie voor gendergelijkheid in 2020, heeft Europa engagementen omgezet in concrete resultaten. We hebben baanbrekende wetgeving aangenomen om gendergerelateerd geweld te bestrijden, loontransparantie in te voeren, het evenwicht tussen werk en privé te versterken en meer vrouwen in leidinggevende functies te brengen. Dat bewijst dat de Europese Unie kan handelen en resultaten kan boeken wanneer er politieke wil is.
In 2023 hebben we een beslissende stap gezet door toe te treden tot de Conventie van Istanbul. Daarmee geven we een duidelijke boodschap: vrouwen beschermen is niet alleen een nationale verantwoordelijkheid, het is ook een Europese verplichting.
Vorig jaar keurden alle lidstaten en het Europese Parlement de acht kernprincipes van de routekaart voor vrouwenrechten goed. Een gezamenlijke belofte om vrouwen te beschermen, hun autonomie te versterken en elke vrouw en elk meisje de kans te geven haar volledige potentieel te realiseren.
We zijn op de goede weg. Maar vooruitgang mag nooit leiden tot zelfgenoegzaamheid. Ze mag geen excuus worden voor stilstand. We kunnen en moeten de bestaande ongelijkheden verder terugdringen.
Vorige week hebben we daarom een nieuwe strategie voor gendergelijkheid voorgesteld. Daarmee willen we de uitdagingen van vandaag aanpakken: de toename van cybergeweld en de verspreiding van deepfakes die, aangedreven door artificiële intelligentie, vrouwen en meisjes onevenredig hard treffen. De strategie pakt ook toxische narratieven online aan, die jongens tegen meisjes opzetten, onze samenlevingen verzwakken en het vertrouwen in onze democratieën ondermijnen.
Ons doel is tegelijk eenvoudig en ambitieus: gelijkheid laten gelden in alle domeinen van het leven. Online en offline. In de gezondheidszorg en in het onderwijs. Door de economische zelfstandigheid en de volwaardige deelname aan besluitvorming van vrouwen te verzekeren. Gelijkheid komt iedereen ten goede, en we hebben iedereen nodig om ze te bereiken: mannen en vrouwen, jongens en meisjes, ongeacht leeftijd, afkomst, cultuur of overtuigingen.
Gelijkheid is een gedeelde winst. Alleen al de kloof in werkgelegenheid tussen vrouwen en mannen kost de Europese Unie jaarlijks naar schatting 390 miljard euro. Dat is onbenut talent en verloren gegane innovatie. Europa kan zich zo’n verspilling niet veroorloven.
Vandaag durf ik te hopen. We werken aan een competitieve Unie waarin iedereen kan worden wat hij of zij wil zijn, ongeacht gender: wetenschapper of verpleegkundige, wiskundige of piloot, ondernemer of mantelzorger, leidinggevende of politiek verantwoordelijke. Een echte Unie van gelijkheid.
Als Europees commissaris voor Gelijkheid verdedig ik dat doel in elke beslissing die ik zal nemen.
De Internationale Dag van de Rechten van de Vrouw is een moment van viering. Maar ook een herinnering. Voor elke stap vooruit hebben we moeten strijden, met moed, doorzettingsvermogen en solidariteit, in Europa en daarbuiten. We zullen die erfenis niet laten afbrokkelen. We zullen deze verworvenheden beschermen, nieuwe dynamieken lanceren en elke poging om terug te keren naar het verleden tegenhouden.
Omdat onze dochters en kleindochters meer verdienen dan een droom.
Omdat zij een wereld verdienen die resoluut aan hun kant staat.
Het moment is gekomen.